අරිසිමලේ වෙරළේ සැඟවුණු බොදු උරුමය

අතීතයේ ගෝකන්න තොටුපොළ ලෙසින් හැඳින්වූ ත්‍රිකුණාමලය සැඟවුණු ලාංකික බොදු උරුමයන් රාශියකට උරුමකම් පවසන ප්‍රදේශයකි. තපස්සු භල්ලුක වෙළෙඳ දෙබැයන් ගේ පැමිණිමේ සිට දිගු ඉතිහාසයකට නැකම් පවසන මේ ප්‍රදේශය පඬුවස්දෙව්, භද්ද කච්චායනා, මහසෙන්, 5  වන අග්බෝ,  දුටුගැමුණු ආදි විවිධ රාජධානින්ට අයත් විවිධ රජවරුන්ගේ අවධානය ලක්වු සුවිශේෂ ප්‍රදේශයක් විය. මේ හේතුකොට ගෙන ප්‍රදේශය පුරා ඉතා විශාල බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන රාශියක් පැවති අතර අද වනවිට එවැනි නටබුන් සහිතව  හඳුනාගෙන ඇති ස්ථාන ගනන 74 කි. තහවුරු කර ගැනීමට ඇති ස්ථාන තවත් බොහෝය.

ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රිකයේ කුච්චවේලි ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් පුල්මුඬේ ග්‍රාම නිලධාරි වසමේ අරිසිමලේ වෙරල තීරයට මුහුනලා පිහිටි පුරාණ අසිරිකන්ද රාජමහා විහාරය එලෙස නටබුන් වී ගිය තවත් එක් සමුද්‍ර විහාරයකි. බුදුන් සරන ගිය පලමු උපාසකයන් දෙදෙනා වන තපස්සුභල්ලුක වෙළෙඳ දෙ බෑයන් තථාගතයාණන් වහන්සේගේ කේශ ධාතු රැගෙන යාත්‍රා කරමින් සිට ගොඩබැසි ස්ථානය මෙම අරිසිමලය තොටුපොළ බවට හඳුනාගෙන ඇත.

ආසිරිකන්ද ප්‍රධාන වන සෙනසුන හැර අනෙකුත් ස්ථානවලට පැමිනීමේදී පුර්ව අවසරය ලබාගෙන පැමිනිය යුතුය. භාවනා යෝගී ස්වාමින් වහන්සේලාට බාදා නොවන පරිදි නිශ්ශබ්දතාවය රකිමින් විනීතව හැසිරිය යුතු වන අතරම, කාන්තා පර්ශවය පැමිණීමට පෙර ඒ පිලිබඳව පළමුව අවසර ගතයුතුය. තවද නුසුදුසු ඇදුම් ඇද පැළද පැමිණීමෙන් වැල්කිය යුතු වන අතරම මනා සිහිනුවනින් හැසිරිය යුතු බවත් දන්වා සිටිමු.